Boşanma davasında bazı olayların belgesi olmaz. Ev içindeki ağır hakaret, sürekli aşağılama, ilgisizlik veya ailelerin müdahalesi çoğu zaman yazılı kayıt bırakmaz.

Bu noktada tanıklar devreye girer. Fakat tanık sayısı değil, tanığın ne bildiği önemlidir.

Boşanma davasında tanık neden önemlidir?

Boşanma davasında tanık, evlilik birliğini etkileyen olayları doğrudan bilen ve mahkeme önünde somut biçimde anlatabilen kişidir.

Mahkeme, yalnızca tarafların iddialarına bakmaz. Olayların dış dünyaya nasıl yansıdığını ve tanıkların ne gördüğünü de değerlendirir.

Tanık anlatımı özellikle şu konularda etkili olabilir:

• Hakaret ve aşağılama
• Fiziksel veya psikolojik şiddet
• Evin terk edilmesi
• Ailelerin evliliğe müdahalesi
• Çocuğa ilgisizlik
• Sadakatsizlik şüphesi
• Ekonomik baskı
• Ortak yaşam sorumluluklarının yerine getirilmemesi

Kimler tanık olabilir?

Aile üyeleri, komşular, arkadaşlar, iş arkadaşları veya olayları doğrudan gören kişiler tanık olabilir. Akraba olmak tek başına tanıklığı geçersiz hale getirmez.

Fakat mahkeme tanığın olayla ilişkisini ve anlatımının güvenilirliğini değerlendirir.

Güçlü tanık:

• Olayı bizzat görür veya duyar
• Somut tarih veya dönem verebilir
• “Bana anlattı” demekle yetinmez
• Abartılı ifadeler kullanmaz
• Davayla ilgisiz ayrıntılara girmez
• Tutarlı konuşur

Tanık listesi nasıl hazırlanır?

Tanık listesinde tanığın adı, soyadı ve ulaşılabilir adresi bulunmalıdır. Mahkeme tanığa davetiye göndereceği için adres bilgisi önem taşır.

HMK m.240 uyarınca adres eksikse veya tanık bildirilen adreste bulunamazsa, adresin tamamlanması için kesin süre verilebilir. Süre içinde doğru adres bildirilmezse ilgili tanığın dinlenmesinden vazgeçilmiş sayılma riski doğar. Aynı düzenleme, kural olarak ikinci tanık listesinin verilemeyeceğini de belirtir.

Bu yüzden tanık listesi aceleyle hazırlanmamalıdır.

Tanıklar ne zaman dinlenir?

Tanıklar çoğunlukla ön inceleme aşamasından sonra, tahkikat duruşmasında dinlenir. Mahkeme her tanığı aynı gün çağırabilir veya dosyanın yoğunluğuna göre farklı günler belirleyebilir.

Başka şehirde yaşayan tanıklar, gerekli görülürse bulundukları yerdeki mahkeme aracılığıyla dinlenebilir.

Tanığa hangi sorular sorulur?

Hâkim önce tanığın taraflarla ilişkisini öğrenir. Ardından tanığın hangi olayları bildiğini sorar.

Sorular genellikle şu çerçevede ilerler:

• Tarafları ne zamandır tanıyorsunuz?
• Hangi olaya şahit oldunuz?
• Olay nerede ve ne zaman gerçekleşti?
• Bizzat gördünüz mü, yoksa başkasından mı duydunuz?
• Tarafların evlilik ilişkisi nasıldı?
• Çocukla kim ilgileniyordu?
• Tarafların ayrı yaşadığını biliyor musunuz?

Tanığın ezberlenmiş cümlelerle konuşması güven kaybı yaratabilir. En sağlıklı anlatım, sadece gerçekten bilinen olayı sade şekilde aktarmaktır.

Her olayı anlatan çok sayıda tanık gerekir mi?

Hayır. Aynı olayı tekrar eden çok sayıda tanık dosyayı gereksiz yere uzatabilir.

Mahkeme için önemli olan:

• Farklı olayları bilen tanıklar
• Doğrudan görgüye dayalı anlatım
• Tutarlılık
• İspatlanmak istenen vakıayla bağlantı

Sakarya’da çekişmeli boşanma davası açarken tanık seçimi stratejik yapılmalıdır. Üç güçlü tanık, aynı cümleleri tekrar eden on tanıktan daha etkili olabilir.

Tanık duruşmaya gelmezse ne olur?

Mahkeme tanığı davetiye ile çağırabilir. Tanığın adresi yanlışsa veya tanık bulunamazsa süreç uzayabilir.

HMK m.243, bazı koşullarda davetiye çıkarılmadan tarafça duruşmada hazır bulundurulan tanığın da dinlenebilmesine imkân tanır. Fakat bu ihtimale güvenerek plansız hareket etmek doğru değildir.

Sakarya boşanma avukatı ile dosya hazırlanırken tanıkların ne anlatacağı değil, hangi olayı gerçekten bildiği netleştirilmelidir.