Boşanma sürecinde en riskli alanlardan biri gizli ses kaydıdır. Kişi bazen yaşadığı hakareti, tehdidi veya baskıyı başka türlü ispatlayamayacağını düşünür. Telefonunu açar ve konuşmayı kaydeder.
Fakat iyi niyetle yapılan her kayıt mahkemede delil olmaz. Hatta bazı kayıtlar yeni bir hukuki sorun doğurabilir.
Gizli ses kaydı boşanma davasında delil olur mu?
Gizli ses kaydı her durumda geçerli delil sayılmaz; kaydın elde edilme biçimini, olayın şartlarını ve özel hayatın gizliliğine müdahale düzeyini mahkeme değerlendirir.
HMK m.189, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin dikkate alınamayacağını düzenler. Delilin kullanılabilir olup olmadığına mahkeme karar verir.
Bu nedenle “ses kaydı varsa dava kesin kazanılır” düşüncesi doğru değildir.
Kurguyla oluşturulan ses kaydı neden risklidir?
Karşı tarafı belirli sözleri söylemeye yönlendirmek, konuşmayı tahrik ederek kayıt altına almak veya yalnızca dava için kurgu oluşturmak ciddi sorun yaratır.
Anayasa Mahkemesi karar veri tabanında yer alan bir başvuruda, boşanma davasında kullanılmak amacıyla kurgu sonucu oluşturulan ve rıza dışında kaydedilen CD içeriğinin hükme esas alınamayacağı yönündeki değerlendirme aktarılır.
Basit örnek:
- Riskli yaklaşım: Karşı tarafı provoke ederek hakaret ettirmek ve sadece bu anı kaydetmek
- Farklı değerlendirme gerektiren durum: Ani gelişen bir tehdit veya şiddet olayında başka türlü ispat imkânının bulunmaması
İkinci durumda bile otomatik olarak “kesin delildir” denemez. Somut olay ayrıca incelenir.
Ses kaydı almak suç oluşturabilir mi?
Kişiler arasındaki konuşmaların izinsiz kayda alınması ve özel hayatın gizliliğine müdahale edilmesi ceza hukuku bakımından da risk taşıyabilir. Adalet Bakanlığı kaynaklarında TCK m.133 kapsamında kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması, TCK m.134 kapsamında ise özel hayatın gizliliğinin ihlali ayrıca yer alır.
Bu nedenle gizli kayıt toplamaya başlamadan önce hukuki destek alınması önemlidir.
Hangi kayıtlar daha sorunludur?
Şu yöntemlerden kaçınılmalıdır:
- Eve gizli kayıt cihazı yerleştirmek
- Otomobile dinleme cihazı koymak
- Eşin telefonuna uygulama yüklemek
- Üçüncü kişilerin konuşmalarını kaydetmek
- Uzun süreli sistematik takip yapmak
- Konuşmayı bilinçli şekilde kurgulamak
- Ses kaydını sosyal medyada yayımlamak
Mahkemeye delil sunmak ile kaydı herkese açık şekilde paylaşmak aynı şey değildir. Özel içerikleri çevreye yaymak ayrıca risk yaratır.
Tehdit veya şiddet anında ne yapılmalı?
Şiddet, tehdit veya takip riski varsa ilk öncelik güvenliktir. Delil toplamaya çalışırken kişi kendisini daha büyük tehlikeye atmamalıdır.
Daha güvenli adımlar:
- Kolluğa başvurmak
- Sağlık raporu almak
- Tanıkları belirlemek
- Mesajları silmeden saklamak
- 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma talebini değerlendirmek
- Avukata danışmak
Ses kaydı bazen dosyada tartışılabilir. Fakat şiddet dosyasını sadece gizli kayda dayandırmak yerine resmî belgelerle desteklemek daha sağlıklıdır.
Sakarya’da ses kaydı sunmadan önce ne yapılmalı?
Sakarya boşanma avukatı kaydın tamamını, oluşma şeklini ve dosyayla bağlantısını incelemelidir.
Şu sorular cevaplanmadan kayıt dosyaya eklenmemelidir:
- Kaydı kim aldı?
- Konuşmanın tarafı kim?
- Kayıt nerede alındı?
- Olay aniden mi gelişti?
- Başka türlü ispat imkânı var mıydı?
- Kayıtta kurgu veya yönlendirme var mı?
- Üçüncü kişilerin özel hayatı etkileniyor mu?
Ses kaydı güçlü görünebilir. Yanlış yöntemle elde edildiyse davaya katkı sağlamak yerine yeni risk yaratabilir.
