Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlandı. Taraflar maddeleri imzaladı. Dava açıldı ve mahkeme duruşma günü verdi. Fakat eşlerden biri son anda gelmek istemediğini söyledi.
Bu durumda süreç planlandığı gibi ilerlemez. Çünkü anlaşmalı boşanmada imzalı protokol önemli olsa da hâkimin tarafları duruşmada dinlemesi gerekir.
Eşlerden biri duruşmaya gelmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşir mi?
Hayır. Taraflardan biri duruşmaya gelmezse hâkim anlaşmalı boşanma kararı veremez.
TMK m.166/3 uyarınca hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve boşanma iradelerini özgür biçimde açıkladıklarına kanaat getirmesi gerekir. İmzalı protokol veya avukatın duruşmada bulunması bu kişisel beyanın yerini tutmaz.
Bu nedenle anlaşmalı boşanma duruşmasına iki tarafın da katılması gerekir.
Avukat katılırsa tarafın gelmesine gerek kalır mı?
Hayır. Avukat dosyayı takip eder, dilekçeleri sunar ve hukuki işlemleri yürütür. Fakat anlaşmalı boşanmada tarafın kişisel iradesi ayrıca aranır.
Hâkim genellikle şu soruları doğrudan taraflara yöneltir:
- Boşanmak istiyor musunuz?
- Protokolü okuyup imzaladınız mı?
- Maddeleri kendi isteğinizle kabul ediyor musunuz?
- Çocuk varsa velayet ve kişisel ilişki düzenlemesini kabul ediyor musunuz?
- Nafaka ve tazminat maddelerini anladınız mı?
Bu sorular, boşanmanın baskı altında değil özgür iradeyle gerçekleştiğini anlamaya yöneliktir.
Taraflardan biri gelmezse dava otomatik olarak biter mi?
Her dosyada aynı sonuç doğmaz; fakat o duruşmada anlaşmalı boşanma kararı çıkmaz.
Mahkemenin sonraki işlemi dosyanın içeriğine, tarafların taleplerine ve usul durumuna göre değişebilir. Duruşma ertelenebilir. Taraflardan biri anlaşmalı boşanma iradesinden vazgeçtiğini bildirebilir. Uygun hukuki şartlar ve gerekli dilekçeler varsa süreç çekişmeli boşanma çerçevesinde devam edebilir.
Bu yüzden “gelmezse dava otomatik olarak çekişmeliye döner” demek de doğru değildir. Çekişmeli sürecin yürütülmesi için dosyanın hukuki altyapısı ayrıca değerlendirilmelidir.
Protokolü imzalayan eş sonradan vazgeçebilir mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma, tarafların güncel irade birliğine dayanır. Protokolün daha önce imzalanmış olması, eşlerden birini duruşmada boşanmayı kabul etmeye zorlamaz.
Taraflardan biri:
- Duruşmaya gelmeyebilir
- Protokoldeki bir maddeyi artık kabul etmediğini söyleyebilir
- Boşanma iradesinden vazgeçebilir
- Yeni bir protokol talep edebilir
Bu durumda hâkim anlaşmalı boşanma kararı veremez.
Taraf şehir dışında veya yurtdışındaysa ne yapılmalı?
Duruşma günü iş, sağlık, seyahat veya yurtdışında bulunma gibi nedenlerle sorun yaşanacaksa son ana kadar beklenmemelidir. Dosyanın koşulları ve mahkemenin yaklaşımı önceden değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı boşanmada hedef hızlı ilerlemekse duruşma gününün her iki taraf için de uygun olması gerekir.
Sakarya’da tek celsede boşanmak isteyenler nelere dikkat etmeli?
Sakarya’da anlaşmalı boşanma davasının ilk duruşmada tamamlanması isteniyorsa şu maddeler önceden kontrol edilmelidir:
- Her iki taraf duruşma tarihini biliyor mu?
- Kimlikler hazır mı?
- Protokolün son hali imzalandı mı?
- Dava dilekçesi ile protokol uyumlu mu?
- Taraflar maddelerin tamamını kabul ediyor mu?
- Çocukla ilgili düzenlemeler net mi?
- Son anda anlaşmazlık çıkarabilecek bir konu var mı?
Anlaşmalı boşanmanın hızı, hazırlıktan gelir. Eksik bırakılan küçük bir madde bile süreci uzatabilir.
