Sakarya adli kontrol avukatı; ceza soruşturması veya kovuşturmasında tutuklama şartlarının varlığına rağmen orantılılık ilkesi gereği uygulanan adli kontrol tedbirlerine karşı hukuki süreç yürütür. Şüpheli veya sanık hakkında verilen yurt dışına çıkış yasağı, imza atma yükümlülüğü veya belirli yerlere gitmekten yasaklanma kararlarının kaldırılması, değiştirilmesi ve itiraz süreçlerini takip eder.
Sakarya Adli Kontrol Avukatı Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?
Adli kontrol, kişi hürriyetini tutuklamaya nazaran daha az kısıtlayan bir güvence tedbiridir. Sakarya, Serdivan ve Adapazarı adliyelerinde yürütülen soruşturma ve davalarda sıklıkla şu durumlarda adli destek gerekir:
- Sulh Ceza Hâkimliği veya Ceza Mahkemesi tarafından adli kontrol kararı verilmesi
- Belirli günlerde kolluk birimine (polis/jandarma) imza verme yükümlülüğünün kaldırılması veya periyodunun değiştirilmesi talepleri
- İş, eğitim veya sağlık gerekçeleriyle yurt dışına çıkış yasağının kaldırılması başvuruları
- Gözaltı süreci sonrası savcılığın adli kontrol talebiyle sevk ettiği duruşmalarda savunma yapılması
- Tutuklama kararına itiraz sonucunda tahliye edilen kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanması
- Adli kontrol yükümlülüklerinin ihlal edilmesi durumunda tutuklama riskine karşı hukuki tedbir alınması
Adli Kontrol Nedir ve Hangi Tedbirleri Kapsar? (CMK m. 109)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 109 uyarınca tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama yerine adli kontrol kararı verilebilir. Kanunda öngörülen başlıca adli kontrol tedbirleri şunlardır:
- Yurt Dışına Çıkamamak: Şüphelinin/sanığın pasaportuna el konulması veya sınır kapılarına tahdit konulması.
- Belirli Yerlere Başvurmak (İmza Yükümlülüğü): Belirlenen yerleşkeye (emniyet/jandarma) haftanın belirli günlerinde gidip imza atma zorunluluğu.
- Belirli Yerleşim Bölgesini Terk Etmemek (Ev Hapsi): Şüphelinin konutunu terk etmemesi tedbiri.
- Belirli Yerlere veya Alanlara Gitmekten Yasaklanmak: Mağdurun ikametine, okuluna veya belirli sosyal alanlara yaklaşmama yükümlülüğü.
- Güvence (Miktar) Yatırmak: Belirlenen nakdi güvence miktarının adli makamlara yatırılması.
Adli Kontrol Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? (CMK m. 111)
Adli kontrol kararları kişilerin seyahat, çalışma ve özel hayatını kısıtladığı için kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir:
Soruşturma Aşamasında
Sulh Ceza Hâkimliği tarafından verilen adli kontrol kararına karşı, kararı veren hâkimliğe verilecek bir dilekçe ile itiraz edilir. İncelemeyi bir sonraki numara Sulh Ceza Hâkimliği yapar.
Kovuşturma (Dava) Aşamasında
Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen adli kontrol kararlarına karşı, kararı veren mahkemeye itiraz dilekçesi sunulur. İtirazı bir üst mahkeme inceler.
Adli Kontrolün Kaldırılması veya Değiştirilmesi
Soruşturma veya kovuşturmanın her aşamasında adli kontrol tedbirinin kaldırılması veya esnetilmesi istenebilir:
- Sabit İkametgah ve İş Durumu: Kişinin kaçma şüphesinin bulunmadığını gösteren somut deliller (sigortalı çalışma, aile düzeni vb.) sunularak imza veya yurt dışı yasağının kaldırılması talep edilir.
- Hastalık ve Zorunlu Haller: Sağlık raporu, ticari seyahat zorunluluğu veya eğitim durumu gerekçe gösterilerek imza günleri azaltılabilir veya tedbir tamamen kaldırılabilir.
Adli Kontrol Yükümlülüğünün İhlali (CMK m. 112)
Adli kontrol tedbirlerine kasten uymayan (örneğin imza günlerini haklı bir mazereti olmaksızın üst üste aksatan veya yurt dışı yasağını ihlal etmeye çalışan) şüpheli veya sanık hakkında, hükmedilecek cezanın süresi ne olursa olsun derhal tutuklama kararı verilebilir. Bu nedenle olası imza aksamalarında adli makamlara mazeret dilekçesi ve belgelerinin (hastalık raporu vb.) ivedilikle sunulması hayati önem taşır.
Sık Yapılan Hatalar
- 7 Günlük İtiraz Süresini Kaçırmak: Kararın tefhiminden itibaren yasal itiraz süresini geçirmek.
- Mazeretsiz İmza Aksatmak: İhlal durumunda derhal tutuklama kararı verilebileceğini göz ardı etmek.
- Soyut Gerekçelerle İtiraz Etmek: Yurt dışı yasağı veya imza kaldırma taleplerinde somut belge (iş sözleşmesi, sağlık raporu, uçak bileti vb.) sunmamak.
- Dosyadaki Delil Durumunun Değiştiğini İleri Sürmemek: Soruşturma ilerledikçe lehe gelişen delilleri vurgulamadan matbu dilekçelerle başvurmak.
Gerekli Olabilecek Belgeler
Adli kontrolün kaldırılması veya itiraz süreçlerinde sunulması gereken temel evraklar:
- Sulh Ceza Hâkimliği veya Mahkeme Adli Kontrol Kararı Tutanağı
- İmza aksama durumu varsa hastane / doktor raporu veya mücbir sebep belgesi
- Yurt dışı yasağı kaldırma talebi için: İş seyahati belgesi, davetiye, ticari sicil gazetesi, eğitim kabul yazısı veya sağlık sevk evrakı
- Sabit ikametgah ve çalışma durumunu gösteren ikametgah belgesi ve SGK dökümü
Hukuki Ön Değerlendirme: Adli kontrol kararlarının kaldırılması, imza yükümlülüklerinin esnetilmesi veya yurt dışı yasaklarına itiraz süreçlerinde hak kaybı yaşamamak adına iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Adli kontrol kararına, kararın öğrenilmesinden (yüze karşı okunmasından veya tebliğ edilmesinden) itibaren 7 gün içinde itiraz edilmelidir.
İmza yükümlülüğünün haklı bir mazeret olmaksızın ihlal edilmesi durumunda savcılık şüpheli hakkında tutuklama kararı verilmesi talebiyle hâkimliğe sevk yapabilir. Mazeret belgesinin derhal dosyaya sunulması gerekir.
Kanunda adli kontrol için üst süre sınırları bulunmakla birlikte (ağır ceza gerektiren işlerde azami 3 yıl), dosyanın durumuna göre hakimlikçe orantılılık ilkesi gereği her zaman kaldırılabilir.
Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan makale ve içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık yerine geçmez. Adli kontrol ve ceza soruşturması süreçlerinde kanuni süreler ve somut olayın nitelikleri esas alınmalıdır. Hak kaybı yaşamamak adına uzman bir ceza avukatından hukuki destek almanız önerilir.
