Yıllarca evin düzenini kuran, çocukların bakımını üstlenen ve çalışma hayatından uzak kalan kadınlar boşanma kararıyla birlikte ekonomik kaygı yaşayabilir. “Gelirim yok, hakkım da yok mu?” sorusu bu nedenle çok sık sorulur.
Oysa gelir getiren bir işte çalışmamak, evlilik içinde hiçbir katkı sağlanmadığı anlamına gelmez. Ev içindeki emek, aile yaşamının devamını sağlayan temel unsurlardan biridir.
Ev hanımı boşanırsa hangi haklara sahiptir?
Ev hanımı boşanma sürecinde şartları oluşmuşsa nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı, ziynet eşyası alacağı ve geçici tedbirler talep edebilir.
Ev hanımı olmak, hukuki hakları ortadan kaldırmaz. Fakat her talep için somut olayın şartları ayrıca incelenir.
Ev hanımı nafaka alabilir mi?
Ev hanımı, dava devam ederken tedbir nafakası talep edebilir. Boşanma sonrasında ise şartları oluşmuşsa yoksulluk nafakası gündeme gelebilir.
Mahkeme şu noktaları değerlendirir:
- Düzenli gelirin bulunup bulunmadığı
- Çalışma geçmişi
- Yaş
- Sağlık durumu
- Meslek ve eğitim seviyesi
- Çocukların bakım sorumluluğu
- Boşanma sonrası yaşam giderleri
- Diğer eşin ekonomik gücü
- Kusur durumu
Nafaka otomatik değildir. Fakat ekonomik geliri bulunmayan ev hanımı açısından geçim ihtiyacı dosyanın önemli bir parçasıdır.
Ev hanımı mal paylaşımından pay alabilir mi?
Evet. Malların yalnızca çalışan eşin üzerine kayıtlı olması, ev hanımının mal paylaşımı hakkını ortadan kaldırmaz.
Evlilik sırasında edinilen mallar bakımından yasal mal rejimi hükümleri değerlendirilir. Ev hanımı maaş almıyor olabilir; fakat aile içindeki emeği sayesinde diğer eş çalışma hayatını sürdürebilmiş ve mal edinmiş olabilir.
İncelenebilecek mallar:
- Evlilik sırasında alınan ev
- Araç
- Banka birikimi
- Arsa
- İş gelirleri
- Kira gelirleri
- Krediyle alınan mallar
- Bazı şirket ve yatırım değerleri
Evlilikten önce alınan mallar, miras veya bağış yoluyla gelen değerler farklı şekilde değerlendirilir.
Ev hanımı çocuğun velayetini alabilir mi?
Evet. Düzenli gelirin olmaması, velayetin otomatik olarak kaybedileceği anlamına gelmez.
Mahkeme velayet kararında çocuğun üstün yararına bakar:
- Günlük bakımı kim üstleniyor?
- Çocuğun okul düzenini kim takip ediyor?
- Sağlık ihtiyaçlarıyla kim ilgileniyor?
- Çocuk hangi ebeveynle daha istikrarlı yaşam kuruyor?
- Yaşam alanı güvenli mi?
- Çocuğun ihtiyaçları nasıl karşılanacak?
Velayeti almayan ebeveyn, çocuğun giderlerine iştirak nafakası yoluyla katılabilir.
Ev hanımı tazminat talep edebilir mi?
Şartları varsa evet. Diğer eşin kusurlu davranışları nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zarar gören ev hanımı maddi tazminat talep edebilir.
Kişilik hakları saldırıya uğramışsa manevi tazminat da gündeme gelebilir.
Örnek davranışlar:
- Aldatma
- Şiddet
- Tehdit
- Sürekli hakaret
- Ekonomik baskı
- Sosyal çevre önünde küçük düşürme
- Ağır psikolojik şiddet
Ev hanımı boşanmadan önce hangi belgeleri hazırlamalı?
Ekonomik hakları korumak için malvarlığının görünür hale getirilmesi önemlidir.
Hazırlanabilecek belgeler:
- Tapu kayıtları
- Araç bilgileri
- Banka dekontları
- Kredi sözleşmeleri
- Ziynet eşyası listesi
- Düğün fotoğrafı ve videoları
- Kira giderleri
- Çocukların okul ve sağlık masrafları
- Mesajlar ve diğer deliller
Sakarya boşanma avukatı, ev hanımının emeğini görünmez bırakmadan dosyayı ekonomik ve hukuki açıdan birlikte değerlendirir.
