Boşanma davası açıldıktan sonra duruşma günü yaklaştıkça insanın zihninde aynı sorular dolaşır: Hâkim ne soracak? Karşı taraf ne söyleyecek? Dava ilk duruşmada biter mi?
Bu endişe son derece doğal. Fakat ilk duruşmanın nasıl ilerleyeceği, davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına göre değişir. Sakarya’da boşanma davası açacak kişilerin ilk olarak bu ayrımı bilmesi gerekir.
Boşanma davasının ilk duruşmasında ne olur?
Anlaşmalı boşanma davasında ilk duruşmada karar çıkabilir; çekişmeli boşanma davasında ise ilk duruşma çoğunlukla yargılamanın çerçevesini belirlemek için kullanılır.
Anlaşmalı boşanmada taraflar boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve malvarlığı gibi konularda uzlaşmıştır. Hâkim tarafları bizzat dinler, anlaşmalı boşanma protokolünü inceler ve uygun görürse ilk celsede boşanma kararı verebilir.
Çekişmeli boşanmada tablo farklıdır. Taraflar henüz boşanmanın sonuçlarında uzlaşmamıştır. Bu nedenle ilk duruşmada genellikle dosyanın eksikleri, tarafların iddiaları ve uyuşmazlığın hangi alanlarda yoğunlaştığı ele alınır.
Anlaşmalı boşanmada ilk duruşma nasıl ilerler?
Anlaşmalı boşanma davasında ilk duruşma çoğu zaman kısa sürer. Hâkim taraflara boşanma iradelerini sorar ve protokolde yazan maddeleri kabul edip etmediklerini teyit eder.
Hâkim özellikle şu başlıklara dikkat eder:
- Taraflar gerçekten boşanmak istiyor mu?
- Protokol özgür iradeyle mi imzalandı?
- Çocuk varsa velayet düzenlemesi uygun mu?
- Çocukla kişisel ilişki günleri açık mı?
- Nafaka ve tazminat maddeleri net mi?
- Mal paylaşımı ve ziynet konusu belirsiz mi bırakılmış?
Anlaşmalı boşanmanın temel şartları arasında evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi yer alır. Bu nedenle avukatınız bulunsa bile duruşmaya kişisel olarak katılmanız gerekir.
Çekişmeli boşanmada ilk duruşma nasıl ilerler?
Çekişmeli boşanmada ilk duruşma çoğunlukla ön inceleme aşamasına denk gelir. Mahkeme henüz tanıkları dinlemeyebilir. Önce davanın sınırlarını belirler.
Bu aşamada hâkim:
- Dava şartlarını değerlendirir
- Yetki veya görev itirazı varsa inceler
- Tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı noktaları belirler
- Delillerin sunulup sunulmadığını kontrol eder
- Eksik belgeler için süre verebilir
- Tanıkların bildirilmesine ilişkin işlem yapabilir
- Tahkikat duruşması için yeni gün belirleyebilir
HMK m.137 ve m.140 kapsamında ön inceleme aşamasında tarafların uyuşmazlık noktaları belirlenir; henüz sunulmayan belgeler veya başka yerden getirilecek deliller için süre verilebilir.
İlk duruşmada hâkim ne sorar?
Hâkimin soruları dosyanın içeriğine göre değişir. Her boşanma dosyasında aynı soru listesi yoktur.
Çekişmeli davada şu sorular gündeme gelebilir:
- Boşanma talebiniz devam ediyor mu?
- Karşı tarafın iddialarını kabul ediyor musunuz?
- Tanıklarınızı bildirdiniz mi?
- Sunmak istediğiniz başka delil var mı?
- Çocuk varsa geçici velayet konusunda talebiniz nedir?
- Tedbir nafakası talebiniz bulunuyor mu?
Sakarya boşanma avukatı ile çalışmak, ilk duruşmada hangi konuların gündeme gelebileceğini önceden görmenizi sağlar.
İlk duruşmada boşanma kararı çıkar mı?
Anlaşmalı boşanmada evet. Protokol eksiksizse, taraflar duruşmaya katılırsa ve hâkim düzenlemeleri uygun bulursa ilk celsede karar verilebilir.
Çekişmeli boşanmada ise ilk duruşmada karar çıkması istisnadır. Çünkü mahkemenin tanıkları dinlemesi, delilleri toplaması ve gerektiğinde sosyal inceleme raporu veya kurum kayıtları istemesi gerekir.
İlk duruşmaya giderken nelere dikkat edilmeli?
Duruşma salonuna hazırlıksız girmek, gereksiz stres yaratır. Önceden dosyanın temel noktalarını gözden geçirmek daha sağlıklıdır.
Kısa kontrol listesi:
- Duruşma gününü ve saatini teyit edin
- Kimliğinizi yanınıza alın
- Dava dilekçesini ve karşı tarafın cevabını okuyun
- Protokol varsa son halini kontrol edin
- Sorulara kısa ve net yanıt verin
- Karşı tarafla tartışmaya girmeyin
- Hâkim söz vermeden konuşmayın
Boşanma davasının ilk duruşması bir hesaplaşma sahnesi değildir. Mahkemenin amacı, dosyanın hukuki çerçevesini doğru kurmaktır.
